Karbonmonoksit (CO) renksiz, kokusuz ve tatsız olan zehiriyici en önemlisi öldürücü bir gazdır. CO gazı tam yanmayan yakıt maddelerinde oluşur. Co gazı alevli yakıtların örneğin doğal gaz- LPG gaz gaz yağı – kömür gibi yakıtların yanarken aşırı derecede oksijen tüketiminin sonucunda meydana gelir.
Karbonmonoksit gazı Renksiz,Kokusuz ve Tatsız bir gazdır.İçinde bulundurduğu yüksek Toxic nedeniyle dünyada Sessiz Öldürücü olarak adlandırılır.Dünyada her yıl binlerce, yüzbinlerce kişi CO zehirlenmesinden dolayı tıppi müdaheleye ihtiyaç duymaktadır. İnsan vucudunu sağlığı ve tam randumanlı çalışması kan hücrelerinin gerekli oksijeni taşımasına bağlıdır. Atmosferde bulunan yaklaşık %21 lik oksijen solunum yolu ile ciherlere dolar. Ciherlerde hemoglobin denilen kan maddesi ile birleşir.
Oksijen ile dolmuş hemoglobine oxyhemoglobin denir.
Damarlar vasıtasıyla vucut hücrelerine taşınan oxyhemoglobin vucut dokuları için gerekli oksijeni serbest bırakır. Karbonmonoksit zehirlenmesinin tehlikeli olmasaının sebebi; Karbonmonoksit gazı hemoglobiline oksijenden daha sıkı tutunur. Karbonmonoksit gazı ıle dolmuş hemoglobin busefer carboxyhemoglobine dönüşür ve içinde hiçbir oksijen bulundurmaz.. Carboxyhemoglobin oluştuğu zaman insane vücudundaki hücre ve dokulara taşınan oksijen seviyesi düşer. Karbonmonoksit kanı oksijensiz bırakarak vucudun basitçe boğulmasına neden olur. Carboxyhemoglobin beli bir seviyeye ulaştığı an insanda miğde bulantısı-başağrısı, sersemlik kontrol kaybı ve ölümle sonuçlanır. Belirtilerin nekadar zamanda oluşması kişinin bulunduğu ortamda bulunan CO gazının yoğunluğuna ve kişinn CO gazı olan ortamda buluduğu süreye bağlıdır. Kişinin yaşı, vücut yapısı ve sağlık problemlerine göre gazdan etkilenme süreside çabuk veya geç olabilir.
Evlerde Nasıl Karbonmonoksit Gazı Oluşur?
Karbonmonoksit gazı yakıt madelerinin tam olarak yanmaması sonucunda oluşur. Örneğin; Doğal Gaz, tüpgazı-LPG, gaz yağı, kömür, odun kömürü veya odun Gazın tam olarak yanmaması hemen hemen tüm katı veya sıvı yakıt dediğimiz yanıcı madde ile çalışan sobalar-su ısıtıcıları-fırın ve kombilerde meydana gelebilir. Evlerde yüksek seviyede CO gazının birikmesinin en büyük nedeni hatalı-bakımsız-yetersiz havalandırmalardır. (Baca ve Borular buna dahildir)
Karbonmonoksit gazına neden olan diğer araçlar araba eksozundan çıkan gaz ve gaz veya mazot ile çalışan güç makinaları(örnek; jenaratör)
Bakımsız ve yeterli havalandırma sistemi olmayan doğal gaz kömür ile çalışan ısıtıcılar soğuk kış günlerinde bu gazdan zehirlenmeye yol açan en önemli araçlardır.
Fosil yakıt dediğimiz madde ile çalışan cihazların güvenli birşekilde çalışması için iki önemli madde vardır.
· Yakıt maddesinin tam olarak yanması için gerekli havanın (oksijenin) sağlanması · Ve yanma sonucu çıkan gazın yaşam ortamından uzaklaştırılması ( Gerekli standarta ve bakıma sahip baca-baca borusu ve yakıt cihazlarının bakımı)